Muhtarlık görev ve yetki rehberi

Mahalle kim tarafından yönetilir?

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 9. maddesine göre mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir. Belediye sınırları içinde mahalle kurulması, kaldırılması, birleştirilmesi, bölünmesi, adlarıyla sınırlarının tespiti ve değiştirilmesi, belediye meclisinin kararı ve kaymakamın görüşü üzerine valinin onayıyla olur.

Kanunun muhtara yüklediği temel görevler

Aynı madde, muhtarı şu işlerle yükümlü kılar:

• Mahalle sakinlerinin gönüllü katılımıyla ortak ihtiyaçları belirlemek,
• mahallenin yaşam kalitesini geliştirmek,
• belediye ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilişkileri yürütmek,
• mahalleyle ilgili konularda görüş bildirmek,
• diğer kurumlarla iş birliği yapmak,
• kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.

Belediyenin muhtarlığa karşı yükümlülüğü

Kanun, belediyenin mahallenin ve muhtarlığın ihtiyaçlarının karşılanması ve sorunlarının çözümü için bütçe imkânları ölçüsünde gerekli ayni yardım ve desteği sağlayacağını; kararlarında mahallelinin ortak isteklerini göz önünde bulunduracağını belirtir. Belediye sınırları içinde nüfusu 500'ün altında mahalle kurulamaz (6360 sayılı Kanunla eklenen hüküm).

Adres ve belge işlemlerinde muhtarlığın rolü

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün açıklamasına göre adres bildirimlerinin muhtarlıklara yapılması yükümlülüğü kaldırılmıştır; adres bildirimi nüfus müdürlüğüne veya e-Devlet üzerinden yapılır. Yerleşim yeri ve diğer adres belgesi ilçe nüfus müdürlüklerinden, Kimlik Paylaşımı Sistemi'ne bağlı muhtarlıklardan veya e-Devlet'ten alınabilir. Muhtarlıklar ayrıca yapı ve adres bilgisi (numarataj vb.) konusunda yetkili idareler arasında sayılmaktadır. Boş konuta adres bildiriminde, gerektiğinde muhtar tarafından imzalanmış belge de istenebilir.

Muhtardan ne isteyebilirsiniz, ne isteyemezsiniz?

Mahalle sakini olarak muhtara mahallenizdeki sorunları (aydınlatma, yol, temizlik, güvenlik gibi) iletebilir, ilgili kuruma aktarılmasını isteyebilirsiniz. Muhtar bu sorunları çözme yetkisine sahip değildir; çözüm ilgili belediye veya kamu kurumunun yetkisindedir. Muhtarlığın kendisi yargı veya kolluk yetkisi kullanmaz.

Muhtar olarak dikkat edeceğiniz noktalar

• Belge düzenlerken yalnızca kanun ve yönetmeliklerde öngörülen işlemleri yapın; emin olmadığınızda kaymakamlığa veya il/ilçe nüfus müdürlüğüne danışın.
• Kişisel verileri (6698 sayılı KVKK) yalnızca görev amacıyla işleyin.
• Mahalle duyurularını tarafsız ve doğrulanmış bilgiyle yapın.